Thị Trường Quà Tặng & Đồ Lưu Niệm Quý I/2026: Sức Bật Từ Xu Hướng Cá Nhân Hóa Và Sự Chuyển Dịch Chuỗi Cung Ứng

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu 3,64 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm 2026, nhóm ngành quà tặng và đồ lưu niệm nổi lên như một điểm sáng với những biến động mạnh mẽ về cả lưu lượng hàng hóa lẫn giá trị kim ngạch. Sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng nội địa kết hợp với xu hướng "cá nhân hóa" trải nghiệm đã thúc đẩy dòng chảy nhập khẩu nhóm hàng này tăng trưởng ấn tượng so với cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch tăng trưởng giữa áp lực nhập siêu

Tính chung Quý I/2026, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa cả nước đạt khoảng 126,5 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng, bao gồm quà tặng và đồ lưu niệm, chiếm khoảng 6,1% tổng giá trị. Sự gia tăng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi hai cao điểm mua sắm lớn: Tết Nguyên Đán và Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3), nơi nhu cầu về các sản phẩm quà tặng chất lượng cao đạt đỉnh.

Phân tích thị trường cung ứng: Trung Quốc chiếm ưu thế tuyệt đối

Thị trường nhập khẩu quà tặng trong Quý I/2026 tiếp tục chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực:

• Trung Quốc: Giữ vững vị thế là nguồn cung lớn nhất, chiếm hơn 60% thị phần nhập khẩu các mặt hàng quà tặng và decor. Ưu thế về giá thành, sự đa dạng mẫu mã và logistics thuận tiện giúp hàng hóa từ đây luôn chiếm lĩnh phân khúc quà tặng phổ thông và đồ chơi trẻ em.

• Thái Lan & Nhật Bản: Là hai nguồn cung chính cho dòng quà tặng gia dụng và đồ lưu niệm cao cấp. Các sản phẩm từ Nhật Bản đặc biệt được ưa chuộng ở phân khúc quà tặng sức khỏe và đồ trang trí tinh xảo nhờ uy tín chất lượng.

• Châu Âu (EU): Ghi nhận mức tăng trưởng đột phá về giá trị nhập khẩu (tăng hơn 50% so với cùng kỳ ở một số nhóm hàng). Đây là nguồn cung chủ yếu cho các dòng quà tặng xa xỉ, nước hoa và đồ decor nghệ thuật dành cho giới thượng lưu.

Cấu trúc sản phẩm chủ đạo: Sự lên ngôi của "Quà tặng công nghệ" và "Decor cá nhân"

Số liệu thống kê cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong thị hiếu tiêu dùng, tác động trực tiếp đến cơ cấu mặt hàng nhập khẩu:

1. Quà tặng công nghệ: Các thiết bị gia dụng thông minh mini, phụ kiện công nghệ tích hợp AI chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục nhập khẩu từ các trung tâm sản xuất lớn.

2. Đồ lưu niệm & Decor cao cấp: Thay vì các mặt hàng sản xuất hàng loạt, dòng sản phẩm handmade hoặc các bộ sưu tập có phiên bản giới hạn từ Thái Lan và Nhật Bản đang có xu hướng tăng mạnh.

3. Đồ chơi cao cấp (Kid-adult): Xu hướng người lớn chơi đồ chơi (art toys, mô hình lắp ráp) tiếp tục bùng nổ, kéo theo kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này từ thị trường Trung Quốc và Hồng Kông tăng trưởng hai chữ số.

Nguyên nhân thúc đẩy và những biến động nội tại

Sự tăng trưởng của nhóm ngành này trong Quý I/2026 bắt nguồn từ ba yếu tố cốt lõi:

• Nhu cầu tiêu dùng phục hồi: Sau giai đoạn thắt chặt chi tiêu, người tiêu dùng có xu hướng bù đắp bằng các hoạt động tặng quà mang tính trải nghiệm và cảm xúc.

• Chiến lược cá nhân hóa: Các doanh nghiệp nhập khẩu hiện nay không chỉ nhập hàng sẵn có mà còn đặt hàng theo thiết kế riêng (OEM) để đáp ứng yêu cầu khắc tên, in ấn thông điệp cá nhân – một xu hướng "nóng" nhất đầu năm 2026.

• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng: Việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA) giúp chi phí nhập khẩu từ một số thị trường như EU hay ASEAN trở nên cạnh tranh hơn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh tay nhập hàng.

Lưu ý pháp lý giai đoạn tới

Triển vọng nhập khẩu nhóm ngành quà tặng trong Quý II và nửa sau năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khoảng 12-15%. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

• Quy định về nhãn mác và xuất xứ: Cơ quan Hải quan đang thắt chặt kiểm soát đối với hàng quà tặng biếu tặng để tránh gian lận thương mại. Mọi mặt hàng nhập khẩu, dù là quà biếu, vẫn phải mở tờ khai hải quan và nộp thuế đầy đủ (bao gồm VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có).

• Tiêu chuẩn xanh: Xu hướng quà tặng thân thiện môi trường đang trở thành rào cản kỹ thuật mới. Các sản phẩm nhựa dùng một lần hoặc không rõ nguồn gốc nguyên liệu tái chế có thể đối mặt với mức thuế cao hơn trong tương lai gần.

• Công nghệ số trong thủ tục: Việc xác thực thông tin qua VNeID và các nền tảng số hóa trong quản lý xuất nhập khẩu sẽ giúp rút ngắn thời gian thông quan, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch hóa dữ liệu ngay từ khâu đặt hàng.Khuyến nghị và Dự báo cuối năm 2026

• Dự báo trong các quý tới, các quy định về Thuế tối thiểu toàn cầu và các rào cản kỹ thuật về môi trường (CBAM) sẽ bắt đầu gián tiếp ảnh hưởng đến giá thành quà tặng từ các quốc gia sản xuất công nghiệp nặng.

• Doanh nghiệp cần: Chủ động đa dạng hóa đơn vị vận chuyển, ưu tiên các hợp đồng mua hàng theo điều kiện FOB (thay vì CIF) để kiểm soát chủ động chi phí vận tải.

• Cảnh báo: Việc khai báo sai giá trị hàng hóa (under-invoicing) để giảm thuế sẽ bị hệ thống quản lý rủi ro tự động của Hải quan (thế hệ mới 2026) phát hiện dễ dàng, dẫn đến nguy cơ bị đình chỉ hoạt động xuất nhập khẩu.